Goede zorg is zorg waar de zorgvrager om vraagt. Daarom past cultuurspecifieke zorg naadloos in een ontwikkeling naar meer diversiteit in de zorg, die meer gericht is op de leefstijl van de zorgvrager. Dat bleek tijdens de conferentie Interculturalisatie in de Zorg die Zorgbelang Gelderland op 16 februari in Moluks en Indonesich verzorgingshuis Rumah Kita in Wageningen organiseerde.

Lees het verslag over het onderdeel van uw keuze:

• Geen aparte instellingen
• Cultuurspecifieke AWBZ-zorg
• Migranten en belangenbehartiging
• Zorgverzekeraar

De conferentie is een uitvloeisel van het project ‘Allochtone Zorgvragers' waarmee Zorgbelang Gelderland in 2009 gestart is. Daarbij is gebleken dat de kloof tussen allochtone zorgvragers en aanbieders veel groter is dan aanvankelijk gedacht. Vooral bij de eerste generatie migranten spelen zaken als onthechting, isolement en eenzaamheid sterk, nu duidelijk is geworden dat ze hun oude dag niet in het land van herkomst maar in Nederland zullen doorbrengen. De vraag om aparte voorzieningen voor migranten is dan ook voor de handliggend, omdat Hassan en Aynur zich niet snel thuis zullen voelen in een Nederlands verzorgingshuis waar oud-Hollandse liedjes worden gezongen en oud-Hollandse spelletjes worden gespeeld, om nog maar te zwijgen over religieuze en culturele verschillen op het gebied van hygiëne, omgang en voeding. En dan hebben we het nog niet eens gehad over het feit dat Hassan en Aynur niet of nauwelijks Nederlands spreken. De locatie van de conferentie, verzorgingshuis Rumah Kita, is voor dergelijke initiatieven een lichtend voorbeeld. "Onze bewoners zoeken naast goede zorg vooral warmte en respect", lichtte directeur Marco Petzoldt van de Zinzia Zorggroep, waar Rumah Kita onder valt, toe. 

Politiek klimaat

Intussen lijkt cultuurspecifieke zorg een kansloos onderwerp in het huidige politieke klimaat waar vooral gehamerd wordt op integratie en aanpassing, maar niets is minder waar. "Ook als de multiculturele samenleving geflopt zou zijn, is het onze opdracht samen te leven en er samen wat van te maken´, zei Paul Wekker, programmacoördinator ‘kwetsbare burgers' bij Zorgbelang Gelderland in zijn welkomstwoord. Uit een onderzoek van de Hogeschool Arnhem-Nijmegen was gebleken dat er bij allochtonen een schokkend gebrek aan kennis over het Nederlandse zorgsysteem bestaat. Naast de taalbarrière is het grootste probleem dat allochtonen net zoals autochtonen wel goede zorg willen, maar dat die vaak niet voorhanden is.

Verpleeghuisunit Şefkat

Deniz Òzkanli van de zorggroep Elde lichtte tijdens een inleiding nut en noodzaak van cultuurspecifieke zorg toe aan de hand van een kleinschalige verpleeghuisunit voor Turkse en Marokkaanse ouderen in het Brabantse Boxtel, die in september van start gaat. In Şefkat worden cultuurgebonden wensen qua inrichting, voeding en activiteiten gecombineerd met moderne Nederlandse eisen op gebied van bouw en kwaliteit van zorg. Het initiatief noopte de zorggroep Elde om medewerkers van Turkse en Marokkaanse afkomst te scholen. Hoewel er in deze groep weinig animo voor een carrière in de zorg bestond, kwamen er veel aanmeldingen van enthousiaste jongeren. "Dit zijn de ambassadeurs voor de toekomst", vertelde Özkanli trots. Maar ook in een dergelijke cultuurspecifieke instelling kan niet aan alle wensen bij de doelgroep voldaan worden. Door een tekort aan mannelijk personeel zal Sefkat een beroep moeten doen op familie bij het wassen van de mannelijke bewoners. "We zijn een commitment aangegaan dat we meer mannen zullen aannemen, maar we laten de familie ook zien dat we met ons personeelsbestand niet aan alle wensen kunnen voldoen, bijvoorbeeld als er 's nachts ‘een ongelukje' gebeurt. Dat moeten we proberen samen op te lossen."

Paneldiscussie

Daarna discussieerden de circa vijftig aanwezigen, een gemêleerd gezelschap van vertegenwoordigers van gekleurde en ‘witte' cliëntenorganisaties, zorgaanbieders en andere partijen in de zorg, onder leiding van Nurhayat Özturk, projectleider allochtone zorgvragers bij Zorgbelang Gelderland, met een panel van (ervarings-)deskundigen over wenselijkheid en noodzaak van cultuurspecifieke zorg. Meteen bleek dat initiatieven om woonzorgcentra voor Turken en Marokkanen op te zetten in Gelderland tot frustratie van de initiatiefnemers moeilijk van de grond komen.