Marijke Kramer, inkoper langdurige zorg bij Menzis, en Jaap Bergman, directeur Menszorg in Alkmaar, jagen de discussie aan. (Een acteur speelt de rol van Jaap Bergman, die niet echt bestaat. Zorgbelang kon bij de overheid niemand vinden die de stelling gekoppeld aan het formele overheidsbeleid durfde te verdedigen.) Marijke is het eens met de stelling. "Tijdsregels helpen zorginstellingen kosten te beheersen en efficiënt te werken. Maar ze gaan ten koste van de kwaliteit van de zorg en de relatie tussen zorgverlener en cliënt. Als er te weinig tijd is om de situatie van de cliënt goed te kennen, ontstaat de kans dat zorgverleners fouten maken. Bij Menzis geven we cliënten zoveel mogelijk tijd en zorg, zonder minutenregistratie. Het zorgt voor tevreden cliënten en zorgverleners." ‘Jaap' is het niet eens met de stelling. "Tijdsregels in de zorg zijn nodig om te kunnen zien welke zorg wordt geleverd. De betaler weet zo wat hij koopt, de cliënt weet op welke zorg hij recht heeft. Je kunt zo ook beter een indicatie stellen. Dankzij tijdsregels kunnen we de politiek vertellen waar we in de zorg tijd tekort komen. Zorgverleners zijn professionals, ze moeten ‘met de stopwatch' kunnen werken."
Door tijdsregels gaat kwaliteit zorg omlaag
Veel mensen in de zaal zijn het met Marijke eens. "Er is weinig tijd voor persoonlijk contact. Dat is niet alleen vervelend voor de cliënt, maar ook voor de verzorgende", is een van de reacties. "Voor de verzorgende wordt het een race tegen de klok, en dat voelt de patiënt." Ook: "Onder normale omstandigheden kan ik me misschien aan tijdsregels houden. Maar als een patiënt in tranen uitbarst op het moment dat ik ga, kan ik toch niet zomaar weglopen?" Tijdsregels houden geen rekening met uitzonderingen. Speciale behandelingen en agressieve patiënten vragen meer tijd. Er is ook commentaar op de managementcultuur. Veel managers bij zorginstellingen komen niet uit de zorgsector, en denken heel anders dan medewerkers. Managers denken vooral aan kostenbeheersing, maar het gaat erom hoe medewerkers met elkaar het werk zo goed mogelijk kunnen doen. Tijdsregels zetten de arbeidsmotivatie onder druk. En met een slecht humeur wordt de zorg kwalitatief minder. Voor een van de aanwezigen getuigen tijdsregels van gebrek aan vertrouwen in zorgpersoneel. "Zij hebben een opleiding voor dit vak, geef ze de verantwoordelijkheid om hun taak uit te voeren." Een ander zegt: "Als je het werk met empathie kunt doen, win je tijd. Dan zijn tijdsregels niet nodig." Ook ‘Jaap' heeft aanhangers. "Bij een goede indicatie krijgt iedereen de tijd die hij nodig heeft. Voor de een kan dat tien minuten zijn, voor de ander misschien een half uur." Een professional uit de zorg vindt: "Tijd is geld. We worden per uur betaald in de zorg. We moeten onze tijd dus altijd goed en efficiënt besteden. Als professional moeten we met die tijdsdruk kunnen omgaan. En dat kan, met een professionele houding én liefde voor de patiënt."
Verdeling van zorg levert chaos op
Dat de zorg voor een cliënt steeds meer is verdeeld over meer zorgverleners levert verschillende reacties op. "Voor cliënten is het een chaos geworden. Het is heel verwarrend als er elke keer iemand anders voor de deur staat. Dat is zeker geen kwaliteit." Een mantelzorger is er juist blij mee: "Mijn dochter voor wie ik zorg, kan nu met haar PGB zelf een sociaal netwerk van zorgverleners om haar heen verzamelen. Als het PGB weg is, raakt ze dat kwijt. Haar leven wordt er dan minder leuk op."
"Ik hoor dat veel mensen ervaren dat het niet goed gaat door tijdsregels. Dat vind ik zorgwekkend. Anderen zeggen dat er een budget is voor zorg, en daarmee moet je het nou eenmaal doen. Ik hoor ook de roep om empathie en individuele aanpak. Belangrijk, vind ik, want zorg is niet voor iedereen hetzelfde. Bij zorg gaat het toch om mensen. Natuurlijk zijn er grenzen aan de zorg, maar het uitgangspunt moet zijn persoonlijke en individuele zorg voor de cliënt. Dat levert ook kostenbesparing op. Want met aandacht voor de cliënt voorzie je dingen die fataal kunnen zijn en dan kosten juist laten stijgen. Ik vind dat tijdsregels niet absoluut moeten zijn. Zorg moet vooral maatwerk zijn."